آذربایجان و تۆرک فولکلوری، دۆنیانین ان زنگین آغیز ادبیاتلاریندان بیری سی  سایلیر، هر کسه  آیدین دیر هئچ خالقین بۇ گئنیشلیک ده فولکلور آلانی یوخدور. تورک و آذربایجان فولکلورونی بیر کؤکلی و سای سیز بوداقلارا بؤلونموش آغاجا بنزتمک اولار کی اونون یارادیلیشی و گئنیشله مه سی تورک خالقنین یارادلیش دونملرینه قایدیر.

فولکلور هر بیر خالقین ایلکین بینوره لریندن اولاراق بیر خالقیلان بویا باشا چاتیب گوندن گونه گئنیشلنیب اوز زنگینلیگینه هر بیر دونم ده آرتیرمیش اولوب خالیقین باشیندان گئچن اولایلار اوغرادیقلاری حادیثه لر آپاردیقلاری مبارزه لر شنلیک لر غصه لر و دردلر آرزو و دیلک لر عادت و عنعنه لر ینی و یاشایش بیچیملرینی دیل لرینده و آغیزلاریندا یارادیلمیش یازماقلا توکنمیین سوزلرده ایفاده اولان گوسترگه لری اولوب.

 لای لای لار، نازلامالار، آغیلار، بایاتی لار، آلقیش و قارقیش لار آتاسوزلری ، دئیملر،داستان لار، تاپماجالار،وسایسیز باشقا فولکلور ژانرلاری و قولارینین چئشیدلیلیک لرینه باخیلدیگی زامان بیر اوجسو بوجاقسیز دنیزله قارشی قارشیا قالنیر، بوآرادا ماراقلی بیرسوال ذهنیده اولوشور اودا بوی کی بو بها بیچیلمز و قیمت قویولمیان سؤز و آغیز ادبیاتی کیملر طرفیندن یارادلیب ؟

هانسی قیوراق ذهنیلر بو گوزلیکده سؤزلری و «ایپه ساپا گلمین اینجی لری» بیر آرایا گتیرمیش لر؟ دوغروسوبودورکی فولکلور و خالق بیلیم لری نسیللردن نیسللره ،سینه لردن سینه لره بیزلره گلیب چاتدیقیندان اونلاری کیملر و هانسی کیشیلر طرفیندن یارادلیشلاری چوخ آزارق بیزلره بللی اولور،بونا گوره ده فولکلور یارادیجیلارنی تانیماق ایمکانسیز گورونور

آردی وار ...

آذربایجان و تورک فولکلورنون ژانریلارینا باخیلدیقیندا گورنور کی اونلارین بویوک بیر حیصه- سی تخمین اولاراق 80% قادینلار و آغ بیرچکلی آنالار و خانیم لارطرفیندن یارادلمیش دیر کی بودا تورک و آذربایجان قادینلارنی نه قدر باجاریقلی و یارادجیلیقا صاحیب اولدوقونی گورسه دیر.ایشاره ائله دگمیز کیمی فولکلور بیر خالقین یاشایشیندان و اونون نئجه سی آخشیندان اورتایا چیخیر.

باشقا مدنیت لره تای یاشایش یوکونون یاریسندان چوخ حیصه سینی قادینلارین اوسلندیق لری اوچون بوتون یاشایش دوورانلاریندا ائتگیلری اولور بودا اونلارین فولکلور یاراتماسیندا بویوک رول واردیر.عومور بویو چتینلیک لرله اوغراشمادا اولان و بیر چوخ باسقی و سیخینتیلارلا گئچینن قادینلار نه قئدر اولموش اولسادا چالشمیشلار کی سؤز یارادیجیلیقیلان بیر تسلی اولوشدوروب ایچلرینده کی دویغولارنی ائشیگه توکمکله سیخینتی لاردان قورتولسونلار.

کیچیک یاشلاردا یا شیشا آددیم آتیب اوزلری گورمدیگی و چاتابیلمدیکلری آرزولارنی لای لای لاردا ،نازلامالاردا ،اوخشامالاردا کورپه بالالارینا آرزولایرلار،آنالار محبتیلن قاریشمیش اولان سؤزلر تای سیز و ان دویغولی سؤز یارادیجیلقین اورتایا چیخاردیر.آنالارین اوسلندیگی وظیفه لر اوشاقلارین بویا باشا چاتدیقلاری زمانا قئدر سورمکده دیر اوشاقلارین تربیت لرینی اونلاری یاشایشین هر بیر آلانیلن تانیش ائلمه لری گئنه ده بویوک بیر فولکلور ساحه سینین یارادیلیشینا ندن اولور.

اوشاقلارین ائیتیملرینده ،تاپماجالار ،مثللر ، آتا بایا سؤزلری، داستانلاری، ناغیلار، یاهالتماجالار، دیل اورگنجلری، اویونلار و سایره فولکلور دالاریندان فایدالاناق چالشیرلار کی هم اوشاقلارا یاشایشین دوزو دوغرولوقلارینی اؤرگه دمیش اولسونلار همده اوشاقلارین ذهنیلرین آچسینلار.گئنه ده گوروندگی کیمی بوتون بودالارین یارادیجیلاریدا قادینلار سایلیرلار.گۆنده لیک یاشایشدا ائو وائشیک ایشلرینده ده قادینلارین بؤیۆک رولاری اولدۇقۇندان، فولکلور ساحه سینده امک نغمه لری و ایش گؤرن حالدا اوخۇماقالارینین بیرچۇخۇدا گئنه قادینلارین طرفیندن یارادلیر.

یئمک و یئیجکلر ، گئیم و گیسیلر، بزه ک و سۆسلمه لر، توی و انون حاظیرلیقلاری، دوغۇم و اۇشاق بؤیۆتمک دؤورانلاری،شنلیک لر و بایرام حاظیرلیق لاری و عنعنه لری، عزا و یاس و ماتم تؤره لری، آرالیق حکیملیقی، و بیرچوخ سایا گلمین فولکلور دالاری قادینلارین یاراتدیقلاری اؤزل فولکلور بیچیملریدیر کی تکجه قادینلارا عاییت اولابیلیر. فولکلورساحه سی نین ان گۆجلی قولاریندان سایلان آشیق ادبیاتیندا دا گئنه قادینلاردان چوخلی ایزگؤرمک اولار، تۆرک قادینلاری بو ساحه ده چوخلی اۆن قازاناراق آدلارینی بؤیۆک آشیق یارادیجیلاری آراسینا قاتمیشلار.

آشیق پری، آشیق بستی، آشیق گۆل بگیم خانیم ، و یوزلرجه آدلیم قادین آشیق تکجه بۇنلاردان بیرنئچه سی سایلیر کی کیشی آشیقلاریندان نتکجه دالیجی قالان دئیللر بلکه اونلاردان بئلله قاباقجیل و اۆنلی سایلماقدادیرلار. تاریخین قارانلیق دؤنگلرینده آدلاری ایتیب باتان بۇبؤیۆک فولکلور یارادیجیلارین ان ماراقلی قیسمتلری اونلارین «قارا بیلمزلیق لری» (ساوادسیز) و اوخویوب یازیلاری اولمالاری دیر کی گۆنمۆمۆزده کی ساوادلی و بیلیملرینه قۆونن قادینلارمیزین قارشلاشدیریلاندا بیر گۆجلۆ یارادیجلیق و باشاریلان اۆز به اۆزاولۇرۇک .

 صون سؤز بۇ کی بیزلره دۆشن بۇ اولا بیلیرکی، چالیشاق زنگین فولکلورمۇزی بیرآتا-بابا یادیگاری کیمی تانییب اونلاری قورۇیاراق گئلجک نسیل لره چاتدیراق، نیه کی بوفولکلور و ادبیات بیزلرین ان اونملی وارلیقی سایلیر و آتا بابا لارمیزین و آغ بیرچک آنالارمیزین بیزلره بوراخدیغی میراثی قورۇماق هربیریمیزین بورجو سایلیر.

..